Nội Dung Bài Viết

Bạn vừa kết nối ổ cứng vào máy tính nhưng không thấy hiển thị trong This PC? Hoặc sau khi cài đặt lại Windows, một phân vùng dữ liệu quan trọng bỗng nhiên biến mất và hệ thống báo trạng thái “Unallocated”? Đây là cơn ác mộng mà không ít người dùng công nghệ gặp phải. Trạng thái Unallocated (chưa được phân bổ) khiến toàn bộ dữ liệu trở nên “vô hình” và không thể truy xuất. Tuy nhiên, đừng vội lo lắng hay format ổ cứng ngay lập tức vì điều đó có thể làm mất dữ liệu vĩnh viễn. Bài viết này của “Thủ Thuật” sẽ phân tích chuyên sâu về lỗi này và hướng dẫn bạn 10 phương pháp xử lý từ cơ bản đến nâng cao để khôi phục ổ cứng về trạng thái hoạt động bình thường.

Tổng quan về lỗi Ổ cứng Unallocated (Chưa phân bổ)

Để xử lý triệt để vấn đề, trước tiên chúng ta cần hiểu rõ bản chất kỹ thuật của thuật ngữ “Unallocated Space”.

Ổ cứng Unallocated là gì dưới góc độ kỹ thuật?

Trong quản lý lưu trữ máy tính, một ổ cứng vật lý cần được chia thành các phân vùng (Partition) và được định dạng (Format) theo một hệ thống tệp tin cụ thể (như NTFS, FAT32, exFAT) để hệ điều hành có thể đọc/ghi dữ liệu.

Khi ổ cứng hiển thị trạng thái Unallocated, điều này có nghĩa là vùng không gian đó chưa được gán cho bất kỳ phân vùng nào, chưa có chữ cái ổ đĩa (Drive Letter) và chưa có định dạng tệp tin. Đối với Windows, đây là một “vùng đất hoang” chưa được khai báo, do đó người dùng không thể lưu trữ hay truy cập bất kỳ dữ liệu nào trên đó. Tình trạng này có thể xảy ra trên cả ổ HDD, SSD gắn trong, thẻ nhớ SD hoặc USB.

Tại sao ổ cứng lại chuyển sang trạng thái Unallocated?

Dựa trên kinh nghiệm xử lý sự cố phần cứng, các nguyên nhân chính thường gặp bao gồm:

Lỗi bảng phân vùng (Partition Table): Đây là nguyên nhân phổ biến nhất. Bảng phân vùng bị hỏng khiến hệ điều hành mất dấu các phân vùng dữ liệu.
Thao tác sai trong quá trình cài đặt OS: Khi cài lại Windows hoặc sử dụng Ghost/TrueImage sai cách, bạn có thể vô tình xóa mất phân vùng (Delete Partition).
Virus hoặc Malware tấn công: Một số loại mã độc có khả năng ghi đè hoặc phá hủy cấu trúc MBR/GPT của ổ cứng.
Ngắt kết nối đột ngột: Rút ổ cứng di động hoặc USB mà không chọn “Safely Remove Hardware” có thể gây sốc điện hoặc lỗi logic.
Bad Sector (Lỗi vật lý): Khi ổ cứng xuất hiện các điểm chết (bad sector) tại khu vực chứa thông tin khởi động, hệ thống sẽ không nhận diện được phân vùng.

Xem thêm: Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Mở Camera Laptop Windows 7, 10 Và Khắc Phục Lỗi Webcam Phổ Biến

Dấu hiệu nhận biết chính xác lỗi Unallocated

Việc chẩn đoán đúng bệnh là bước đầu tiên để chữa trị. Bạn có thể xác định lỗi này qua các biểu hiện sau:

Không hiện ổ đĩa: Trong File Explorer (My Computer), ổ đĩa biến mất hoàn toàn.
Thông báo lỗi: Khi cố truy cập qua các đường dẫn tắt (shortcut), Windows báo lỗi “Location is not available” hoặc “Access is denied”.
Disk Management: Khi kiểm tra trong trình quản lý đĩa, vùng ổ cứng đó hiển thị màu đen (thay vì màu xanh dương) và có nhãn “Unallocated”.
Không thể Format: Các lệnh format thông thường không thực hiện được.

10 Giải pháp khắc phục lỗi ổ cứng Unallocated hiệu quả nhất

Dưới đây là các phương pháp được sắp xếp từ đơn giản (sử dụng công cụ có sẵn của Windows) đến nâng cao (sử dụng phần mềm chuyên dụng).

Lưu ý quan trọng: Nếu ổ cứng chứa dữ liệu cực kỳ quan trọng, hãy ưu tiên sử dụng các phương pháp Khôi phục phân vùng (Partition Recovery) trước khi cố gắng tạo mới phân vùng, vì việc tạo mới có thể ghi đè dữ liệu cũ.

1. Tạo phân vùng mới bằng Disk Management (Dành cho ổ cứng mới hoặc không cần dữ liệu)

Đây là cách nhanh nhất để đưa ổ cứng vào hoạt động nếu bạn không quan tâm đến dữ liệu cũ bên trong, hoặc đó là ổ cứng mới mua.

Nhấn tổ hợp phím Windows + X và chọn Disk Management.
Tìm đến ổ đĩa có vạch đen và nhãn Unallocated.
Nhấp chuột phải vào vùng đó, chọn New Simple Volume.
Làm theo hướng dẫn (Next), chọn dung lượng, gán ký tự ổ đĩa (ví dụ: D, E) và định dạng (thường là NTFS).

Giao diện Disk Management khi tạo phân vùng mới trên vùng Unallocated

2. Sử dụng Command Prompt và Diskpart (Can thiệp sâu)

Diskpart là công cụ dòng lệnh mạnh mẽ của Windows, giúp xử lý các lỗi mà giao diện đồ họa không làm được.

Nhấn Windows + R, gõ cmd, nhấn Ctrl + Shift + Enter để chạy dưới quyền Admin.
Gõ diskpart và nhấn Enter.
Gõ list volume để xem danh sách các ổ đĩa.
Gõ select volume X (Thay X bằng số thứ tự của ổ bị lỗi Unallocated).
Gõ delete volume và sau đó là delete volume override để xóa sạch các thiết lập lỗi cũ.
Sau bước này, quay lại Disk Management để tạo phân vùng mới như Cách 1.

Sử dụng lệnh Diskpart trong CMD để xử lý phân vùng

3. Chuyển đổi định dạng đĩa bằng MiniTool Partition Wizard

Đôi khi lỗi xảy ra do xung đột giữa định dạng Dynamic Disk và Basic Disk. Công cụ bên thứ ba như MiniTool Partition Wizard có thể xử lý việc này tốt hơn Windows.

Mở phần mềm MiniTool Partition Wizard.
Nhấp chuột phải vào tên ổ đĩa (Disk 1, Disk 2…) chứa vùng Unallocated.
Chọn tính năng Convert Dynamic Disk to Basic Disk (nếu ổ đang ở dạng Dynamic).
Nhấn nút Apply trên thanh công cụ để thực thi.
Khởi động lại máy tính để thay đổi có hiệu lực.

Giao diện phần mềm MiniTool Partition Wizard

4. Gán lại ký tự ổ đĩa (Change Drive Letter)

Trong một số trường hợp nhẹ, ổ cứng không thực sự bị mất phân vùng mà chỉ bị mất ký tự định danh (Drive Letter).

Truy cập Disk Management.
Nếu vùng ổ cứng vẫn hiện màu xanh nhưng không có tên (C, D, E), nhấp chuột phải chọn Change Drive Letter and Paths.
Nhấn Add hoặc Change, chọn một ký tự bất kỳ (ví dụ: G, H, K) rồi nhấn OK.

Thao tác thay đổi ký tự ổ đĩa trong Disk Management

5. Cập nhật Driver điều khiển ổ cứng

Driver lỗi thời hoặc bị hỏng cũng khiến Windows không giao tiếp được với ổ cứng, dẫn đến hiển thị sai trạng thái.

Mở Device Manager (gõ devmgmt.msc vào khung Search).
Mở rộng mục Disk drives.
Nhấp chuột phải vào ổ cứng bị lỗi, chọn Update driver.
Chọn Search automatically for drivers. Nếu không thành công, hãy truy cập trang chủ hãng sản xuất ổ cứng để tải driver mới nhất.

Xem thêm: Hướng Dẫn Cách Reset Máy Tính Windows 7, 10, 11 Về Trạng Thái Ban Đầu Chi Tiết Từ A-Z

Cập nhật Driver cho ổ cứng trong Device Manager

6. Kiểm tra và sửa lỗi hệ thống tệp bằng CHKDSK

Nếu ổ cứng chập chờn lúc nhận lúc không trước khi bị Unallocated, có thể hệ thống tệp đã bị lỗi logic.

Mở CMD với quyền Admin.
Gõ lệnh: chkdsk X: /f /r /x (Với X là ký tự ổ đĩa. Lưu ý: Cách này chỉ áp dụng nếu ổ đĩa còn ký tự nhưng không truy cập được. Nếu đã mất hẳn ký tự, bạn cần dùng phần mềm bên thứ 3).

Chạy lệnh CHKDSK để sửa lỗi tệp tin hệ thống

7. Kiểm tra lỗi vật lý với AOMEI Partition Assistant

Nếu nghi ngờ ổ cứng bị Bad Sector, hãy dùng công cụ kiểm tra bề mặt đĩa (Surface Test).

Tải và mở AOMEI Partition Assistant.
Nhấp chuột phải vào ổ đĩa/phân vùng, chọn Advanced -> Check Partition.
Chọn tùy chọn Check partition and fix errors… using chkdsk.exe hoặc chạy Surface Test để quét toàn bộ bề mặt đĩa xem có điểm chết vật lý hay không.

Menu kiểm tra phân vùng trong AOMEI

Tùy chọn sửa lỗi bằng chkdsk trong AOMEI

Quá trình quét và sửa lỗi đang diễn ra

8. Khôi phục phân vùng bị mất (Partition Recovery) – Quan trọng

Đây là giải pháp “cứu cánh” để lấy lại dữ liệu khi ổ cứng bị Unallocated do xóa nhầm phân vùng hoặc lỗi bảng Partition. Phương pháp này cố gắng khôi phục lại nguyên trạng phân vùng cũ thay vì tạo mới.

Chúng ta sẽ sử dụng tính năng Partition Recovery Wizard của AOMEI Partition Assistant Professional:

Mở phần mềm, chọn công cụ Partition Recovery Wizard ở cột bên trái.
Chọn ổ cứng vật lý đang chứa vùng Unallocated. Nhấn Next.

Bước 1: Chọn ổ đĩa cần khôi phục phân vùng

Chọn chế độ quét:
- Fast Search: Quét nhanh (khuyên dùng lần đầu).
- Full Search: Quét toàn bộ sector (dùng khi Fast Search thất bại, tốn nhiều thời gian hơn).

Bước 2: Chọn chế độ quét nhanh hoặc quét đầy đủ

Phần mềm sẽ liệt kê các phân vùng đã từng tồn tại. Tích chọn vào phân vùng có dung lượng và hệ thống tệp khớp với phân vùng bạn đã mất.

Bước 3: Chọn phân vùng tìm thấy để khôi phục

Nhấn Proceed để bắt đầu quá trình khôi phục.

Bước 4: Xác nhận thực hiện khôi phục

Sau khi hoàn tất, nhấn Finish. Lúc này, vùng Unallocated sẽ biến mất và phân vùng cũ của bạn sẽ hiện lại cùng với dữ liệu bên trong.

Bước 5: Hoàn tất quá trình khôi phục

9. Tạo phân vùng mới bằng AOMEI (Nếu không cần phục hồi dữ liệu)

Nếu việc khôi phục thất bại và bạn chấp nhận mất dữ liệu để tái sử dụng ổ cứng, việc tạo phân vùng bằng phần mềm chuyên dụng sẽ ổn định hơn Disk Management của Windows.

Trong AOMEI Partition Assistant, chuột phải vào vùng Unallocated.
Chọn Create Partition.
Thiết lập kích thước, ký tự ổ đĩa, loại File System (NTFS cho Windows).
Nhấn Apply ở góc trên bên trái để lưu thay đổi.

10. Sử dụng phần mềm cứu dữ liệu chuyên sâu

Nếu tất cả các cách trên (bao gồm cả Partition Recovery) đều không thể mang phân vùng trở lại, giải pháp cuối cùng là sử dụng phần mềm cứu dữ liệu (Data Recovery) quét sâu vào từng sector của vùng Unallocated để trích xuất file ra một ổ cứng khác. Các phần mềm uy tín bạn có thể tham khảo: EaseUS Data Recovery Wizard, Recuva, hoặc DiskDrill. Sau khi cứu dữ liệu xong, bạn mới tiến hành format lại ổ cứng lỗi.

Kết Luận

Lỗi ổ cứng Unallocated tuy nghiêm trọng nhưng hoàn toàn có thể xử lý được nếu bạn bình tĩnh áp dụng đúng phương pháp. Quy tắc vàng cần nhớ là: Nếu dữ liệu quan trọng, hãy ưu tiên Khôi phục phân vùng (Recovery) trước khi Tạo mới (Create/Format).

Hy vọng với 10 giải pháp mà “Thủ Thuật” vừa chia sẻ, bạn đã có thể tự mình khắc phục sự cố và truy cập lại được dữ liệu quý giá. Để tránh tình trạng này tái diễn, hãy luôn thực hiện “Safely Remove Hardware” khi rút thiết bị lưu trữ và thường xuyên sao lưu dữ liệu đám mây.

Nếu bạn có bất kỳ thắc mắc nào hoặc biết thêm cách xử lý hiệu quả khác, đừng ngần ngại chia sẻ ở phần bình luận bên dưới để cộng đồng cùng thảo luận nhé!